Xuân Hữu: Người kể chuyện đại ngàn qua từng nốt Đàn Tính và câu Hát Then
Nâng niu di sản văn hóa – Viết tiếp câu chuyện dân tộc
Với hành trình 15 năm bền bỉ gắn bó và truyền dạy, nghệ sĩ Nguyễn Xuân Hữu đã trở thành người giữ lửa tận tâm cho nghệ thuật dân gian dân tộc Tày. Trong mỗi buổi diễn và giảng dạy, anh luôn chú trọng kỹ thuật chuẩn xác cùng lối luyến láy tinh tế, giúp tái hiện sống động “hồn cốt” nguyên bản của những làn điệu dân ca Tày – Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.
Qua từng câu Then ngọt ngào hay những làn điệu nghi lễ trang nghiêm, nghệ sĩ Xuân Hữu không chỉ tái hiện trọn vẹn giá trị cổ truyền mà còn thổi vào đó luồng sinh khí mới mẻ của thời đại. Bằng cách kết hợp linh hoạt giữa truyền thống và các nền tảng số, anh đã khơi dậy sức sống mãnh liệt cho di sản, kết nối tinh thần tín ngưỡng của cộng đồng với hơi thở âm nhạc đương đại, giúp thế hệ trẻ thêm yêu và trân trọng bản sắc dân tộc.
Hơn cả một người nghệ sĩ, anh mang khát vọng biến mỗi khóa học và video trình diễn thành nhịp cầu văn hóa bền vững. Nghệ sĩ Xuân Hữu tin rằng, khi di sản được tiếp cận bằng sự chỉn chu và tâm huyết, chúng sẽ tự nhiên trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống hiện đại, đảm bảo di sản không chỉ được bảo tồn trong tư liệu mà còn sống mãi trong trái tim mỗi người nghe.
Cây đàn Tính (hay còn gọi là Tính tẩu) không chỉ là nhạc cụ chủ đạo, mà còn được coi là “trợ thủ” đắc lực, là linh hồn không thể thiếu của người thực hành hát Then. Với cấu tạo vô cùng độc đáo từ quả bầu khô làm hộp cộng hưởng, kết hợp cùng cần gỗ và dây tơ, mỗi âm thanh phát ra từ đàn Tính đều mang theo cả hơi thở của đại ngàn, lúc thì thanh tao, khi lại trầm mặc, tạo nên một không gian âm nhạc vừa gần gũi, vừa huyền bí, chạm đến chiều sâu tâm linh của người nghe.
Đối với nghệ sĩ Xuân Hữu, cây đàn Tính chính là cầu nối kết nối con người với thần linh và thế giới tự nhiên. Người chơi đàn không chỉ đơn thuần là gảy những nốt nhạc, mà phải biết cách điều chỉnh dây đàn sao cho âm thanh đạt chuẩn, trong trẻo và truyền cảm. Việc thuần thục nhạc cụ này đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc về phím đàn, kỹ thuật điêu luyện để tạo ra các điệu thức phù hợp trong từng tình huống diễn xướng, từ lễ hội cầu mùa đến các buổi hát đối đáp, giao lưu cộng đồng.
Không chỉ là nhạc cụ, đàn Tính còn mang giá trị văn hóa và tinh thần to lớn của dân tộc Tày. Trong thời đại số, việc bảo tồn và phát huy giá trị cây đàn Tính là cách thiết thực để gìn giữ bản sắc cho thế hệ mai sau. Nghệ sĩ Xuân Hữu vẫn đang nỗ lực truyền dạy, kết hợp hài hòa kỹ thuật truyền thống và âm nhạc hiện đại, giúp cây đàn Tính vượt khỏi không gian bản làng để trở nên gần gũi hơn với công chúng và giới trẻ hôm nay.
Nghệ sĩ Xuân Hữu định hình phong cách biểu diễn Hát Then dựa trên sự tôn trọng tuyệt đối các chuẩn mực truyền thống. Anh đặc biệt khắt khe trong việc dựng nốt, xử lý kỹ thuật lấy hơi và giữ hơi để đạt độ vang mượt mà, đúng chất dân ca Tày – Nùng. Đối với anh, Hát Then không dừng lại ở việc khoe kỹ thuật thanh nhạc, mà là phương thức kể chuyện tâm linh đầy cảm xúc. Bằng cách tái hiện các làn điệu cổ một cách chỉn chu, anh đưa người nghe xuyên không gian, tìm về những miền di sản thiêng liêng thông qua ngôn từ và giai điệu thấm đẫm hơi thở núi rừng.
Trái ngược với sự bay bổng của giọng hát, kỹ thuật chơi đàn Tính dưới bàn tay nghệ sĩ Xuân Hữu là sự kết hợp giữa tư duy nhạy bén và kỷ luật luyện tập. Anh không chỉ tập trung vào sự tròn trịa của từng nốt gảy, mà còn nghiên cứu chuyên sâu về phương pháp luyện ngón để tạo ra âm sắc riêng biệt cho từng dòng Then – từ sự trầm mặc của Then cổ đến nhịp điệu rộn ràng, tươi mới của Then cải biên. Cây đàn Tính trong tay anh không đơn thuần là nhạc cụ, mà là “nhịp cầu văn hóa” vững chắc, giúp thế hệ trẻ hôm nay dễ dàng tiếp cận và thấu hiểu những giá trị di sản dân tộc quý báu.
“Mỗi giải thưởng là một cột mốc, nhưng giá trị lớn nhất tôi nhận được là thấy di sản của người Tày đang dần trở thành nhịp thở trong đời sống tinh thần của nhiều người trẻ ngày hôm nay” – Xuân Hữu chia sẻ
Vui lòng để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ với bạn để tư vấn
Trân trọng thông báo tới quý học viên và đối tác lịch khai giảng các khóa học và lịch hẹn tư vấn như sau:
Hoàn toàn không. Nhiều học viên là sự lo ngại về “tài năng thiên bẩm”, nhưng với phương pháp sư phạm của nghệ sĩ Xuân Hữu, mọi kỹ thuật đều được “bình dân hóa”. Chúng tôi thiết kế lộ trình đi từ cầm đàn, cách lấy hơi đến gảy nốt cơ bản, đảm bảo bất kỳ ai có đam mê đều có thể chơi được bản nhạc đầu tiên chỉ sau vài buổi tập.
Việc tự học thường khiến người mới dễ mắc sai lầm về kỹ thuật “kẹp nốt” hoặc “luyến láy”. Đây là những lỗi sai rất khó sửa về sau. Khi học trực tiếp hoặc qua lộ trình online chuẩn hóa của nghệ sĩ Xuân Hữu, bạn được uốn nắn từng ngón đàn, chỉnh sửa nhịp điệu từ gốc, giúp bạn tiết kiệm thời gian và tránh việc học sai lệch bản sắc.
Các khóa học Online tại đây được xây dựng dựa trên hệ thống bài giảng quay dựng chuyên nghiệp với nhiều góc quay cận cảnh kỹ thuật ngón. Sự kết hợp giữa video hướng dẫn và các buổi tư vấn 1-1 giúp giải quyết triệt để vấn đề “không có người chỉnh lỗi”, mang lại trải nghiệm học tập bài bản, gần gũi như khi học trực tiếp tại bản.
Đây là lo lắng phổ biến của hầu hết học viên. Chúng tôi không chỉ dạy, mà còn đóng vai trò là cầu nối hỗ trợ học viên thẩm định và cung cấp các loại đàn Tính chuẩn âm từ các nghệ nhân uy tín. Bạn sẽ nhận được đàn phù hợp với kích thước tay và nhu cầu sử dụng, giúp quá trình tập luyện đạt hiệu quả cao nhất ngay từ ngày đầu.
Mục tiêu của nghệ sĩ Xuân Hữu không chỉ dừng lại ở việc dạy nhạc, mà là đào tạo ra những “sứ giả văn hóa”. Với những học viên có năng khiếu và khát vọng, nghệ sĩ luôn sẵn sàng định hướng, bồi dưỡng chuyên sâu để bạn tự tin tham gia các chương trình giao lưu, liên hoan nghệ thuật hoặc các sân chơi văn hóa lớn, tiếp nối hành trình lan tỏa di sản.